Vanuit Mae Hong Song zijn we de 31^e vertrokken terug naar Chiang Mai. Na het drama met de vorige bus wilde ik (Mark dus) deze keer graag met de minibus. Een klein, redelijk luxe busje waar een man of 12 in kunnen. Tot onze verbazing was die nog goedkoper ook dan de heenreis. Voor omgerekend een kleine €12,50 in de minibus richting Chiang Mai.

Helaas is toch de enige conclusie dat het reizen met het OV in Azie voor mij niet helemaal is weggelegd. Of het nu de grote of de kleine bus is, of de nachttrein ik kan er niet helemaal aan wennen. Misschien ook omdat de ritten elke keer zo lang zijn en niet echt comfortabel. Van 6 uur door de bergen slingeren in een minibus blijk je misselijk te worden. Gelukkig waren we daarop voorbereid en hebben wij een redelijke reis gehad dankzij de Primatour. Het kleine meisje op de achterbank bleek minder gelukkig toen ons de eerste zure kotslucht naar voren kwam zetten. We hebben de strip Primatour nog wel naar achteren doorgegeven, maar het arme kind heeft nog zeker een keer of 8 moeten overgeven. Dus ook deze rit was niet echt een succes.

Aangekomen in Chiang Mai hebben we een nacht doorgebracht in een guesthouse van een Nederlander. Ik was al gewaarschuwd dat je van Chang bier hoofdpijn krijgt, maar het was gezellig en na fles 2 kunnen er nog wel 2 in. Gevolg: weinig slaap en een kater. En we moesten de dag daarna vroeg op om aan onze reis richting Cambodja te beginnen. Niet mijn beste dag dus.

Anyway, ondanks de kater toch een redelijk voorspoedige reis gehad richting Phnom Penh. Dat we van tevoren onze Visa hadden geregeld bleek ideaal. Er stonden lange rijen voor de Visa counters maar wij konden zo doorlopen. Toen wij de douane al door waren werd het achter ons heel druk. Onze bagage kwam direct de band afrollen en onze airport pickup stond al klaar. Veel vloeiender dan dat krijg je het niet op een vliegveld.

De rit naar het guesthouse was mooi. Cambodja is netjes. Althans dat dachten we, want de Asean Summit is hier, dus dat bleek schone schijn. Het is hier gewoon een zooitje, nog net niet zo erg als in India maar ze gaan aardig de goede kant je op. En het verkeer is een en al hectiek. Verkeersregels bestaan hier een beetje, maar voorrangsregels compleet niet.

Onder het motto ‘No Guts, No Glory' vandaag (2 april) een motorcycle gehuurd en richting de Killing Fields gereden. Het blijkt te doen, je moet vooral goed naar voren kijken. De mensen achter je doen dat ook dus die zien jou wel weer. We hebben het tot nu toe overleefd.

De Killing Fields was zeer indrukwekkend. We hadden zo'n koptelefoon op waar we in het Nederlands uitleg kregen over de verschrikkingen. Mensen die hier zijn ge-executeerd waren vaak al dagen, weken of maanden gemarteld in de Tuol Sleng (ook wel S-21) gevangenis. De Killing Fields was hun laatste reis. Hier werden ze gebracht nadat ze een bekentenis hadden afgelegd voor de misdaden tegen het Rode Khmer regime. Vaak nadat ze ook vrienden, familie en bekenden hadden verradden. Allemaal uiteraard onschuldige mensen die daarna hetzelfde lot ondergingen. Tijdens het bewind van Pol Pot en zijn Rode Khmer zijn in zo'n 4 jaar tijd tussen de 1 miljoen en 3 miljoen mensen gestorven. Of in een van de vele Killing Fields, of gewoon puur door honger, ziekte of uitputting. Mensen moesten vaak 14 uur achter elkaar werken op niks anders dan een kommetje rijstsoep.

Na het bezoek aan de Killing Fields zijn we doorgereden naar de S-21 gevangenis. Van origine was dit een scholencomplex. 4 grote gebouwen: A, B, C en D. Gebouw A was voor de bijzondere gevallen (politici uit het vorige regime, politieagenten, bekende intelectuelen etc). B was dat in mindere mate en C en D was voor de ‘normale' mens. Ook tijdens het bezoek aan deze gevangenis riepen de rillingen zo nu en dan over je rug. Hele exposities met foto's van mensen die waren gemarteld, en wanden vol met foto's van mensen die daar gevangen hebben gezeten, en het zeer zeker niet hebben overleefd. De bedden waarop mensen waren vastgebonden, en de martelwerktuigen stonden nog in dezelfde positie in de cellen, met op de wand een foto hoe het tijdens de bevrijding was aangetroffen (toen lag er vaak dus nog iemand op.... dood). Wat bizar is om te realiseren is dat dit allemaal 36 jaar geleden is gebeurd. Mensen van rond de 40 hebben dit allemaal bewust meegemaakt. De rode khmer is nog tot 1998 actief geweest en zelfs financieel gesteund door het westen. Iets wat je niet kunt bevatten.

Het was al met al vandaag een indrukwekkende dag. We hebben een hoop narigheid gezien. Morgen pakken we nog even de grootste markt van Phnom Penh mee. Woensdagochtend vroeg (8.00 al) stappen we (weer) in de bus. Deze keer naar Siem Raep. Tot dan!!

Groetjes Mark en Iris